in Waardevol

40 jaar sociale erodatie

Een zeer overzichtelijk stuk over de tendensen van de afgelopen 40 jaar in Nederland en wat dat ons gebracht heeft en wat we nodig hebben in tijden van verandering.

Tegen de uitholling

H.D. Tjeenk Willink – 11 november 2020 – link

Als de coronacrisis (beter: crises) één ding duidelijk maakt is het wel dat ook de private sector, als het erop aankomt, sterk afhankelijk is van een goed functionerende overheid. De afgelopen decennia werd het omgekeerde gesuggereerd. De private sector was het ijkpunt voor succes, ook individueel. De overheid moest terugtreden. Kleiner was beter, want goedkoper. De nadruk lag op hetgeen de (centrale) overheid niet meer zou kunnen doen, zelden op wat een overheid in een democratische rechtsorde in ieder geval moet doen..

….Voor de paradigmawisseling moeten we alsnog de vragen stellen die we veertig jaar geleden, toen de ontzuiling doorzette, hebben laten liggen.

Eerste vraag: wat bedoelen we als we zeggen dat de democratische rechtsorde een normatief concept is dat ‘insluit’, niet uitsluit? Wat betekent dat voor de rol van de overheid bij de invulling van de sociale grondrechten; de kernverantwoordelijkheden van de overheid? Een voorbeeld: wat is de betekenis van artikel 19, eerste lid (‘Bevordering van voldoende werkgelegenheid is voorwerp van zorg der overheid’) als de markt dat werk niet levert, groepen uitsluit of werkenden als kostenpost worden gezien? En – toegespitst op het nu – zal herstel van de economische bedrijvigheid met massale inzet van publieke middelen maatschappelijk aanvaard worden zonder een andere verdeling van lusten en lasten, een andere visie op arbeid (niet alleen als kostenpost), gerichte maatregelen voor een inclusieve arbeidsmarkt (zie het rapport van de commissie-Borstlap) en een correctie op het aandeelhouderschap? Velen zijn immers de gevolgen van de bankencrisis niet vergeten (verlies van vaste baan, huis onder water, pensioen in koopkracht gedaald, weinig loonsverbetering).

Als de uitbraak van het coronavirus (ook) een uiting is van verbroken evenwichten tussen economie en ecologie, mens en natuur is een herziening van de economische orde onvermijdelijk.

1

Wat vind jij?

Reactie