in publicworks

Schudden aan de boom van vanzelfsprekendheid

Er is een nieuw artikel gepubliceerd over Petra en Robbert en de GEEFeconomie. Het maakt veel los merk ik. Positief, negatief en het vanzelfsprekende potje verwarring. Dat is super. Het laat ons weer even schudden aan die boom. Het geeft ons de kans om onszelf weer te aarden te herijken. Welke conclusie je uiteindelijk ook trekt.

Omdat ik een vergelijkbaar (maar ook weer heel anders) pad loop als Petra en Robbert, 1 en ook omdat ik het een grote uitdaging vind om mijn hoofd om de materie te krijgen, meng ik mij binnen mijn netwerk bescheiden in het gesprek. Wat weer verrijkend is. Hopelijk niet alleen voor mij.

Ook deze keer komen dan ook snel de volgende punten naar boven:

  1. Schaalbaarheid
  2. Controleerbaarheid
  3. Hoe je dan om met excessen / de hebberds 2 van deze wereld.
  4. Wat is nou precies de aard van het beestje met de naam mens?
  5. En natuurlijk de daaruit voortvloeiende schijnbare onmogelijkheid om te kunnen leven vanuit overvloed.

Had een antwoord geformuleerd op Facebook maar merk dat ik het graag ook hier even wil vastleggen. Dit is tenslotte een soort publiek dagboek van mij en veel gemakkelijker te doorzoeken.

Schaalbaarheid en controleerbaarheid

Het gaat mij (en ook Petra en Robbert) primair niet of het schaalbaar is, het gaat over hoe ik persoonlijk in het leven wil staan en daar dus naar probeer te leven.

Wil je er in staan vanuit mijn en dijn, of juist vanuit de commons3? Is eigendom een natuurwet of een economisch verzinsel van ons? Ik denk dat laatste en het heeft zijn tijd gehad, de rek is er uit. Ons voortbestaan als mensheid wordt er door bedreigd.

En om het heel persoonlijk te houden. Heb helemaal niets met het mijn en dijn. Nooit gehad. In mijn ervaring reduceert het de mens tot economische waarde en dat is een zeer nauwe definitie van waarde en heeft bar weinig te maken met maatschappelijke waarde. Het isoleert de mens van het collectief. Het ondermijnt verbinding. Het suggereert onafhankelijkheid en ontkent de afhankelijkheid van elkaar en het ecosysteem waar we deel van zijn. Goed voor machthebbers slecht voor de mensheid en het voortbestaan van het ecosysteem als geheel.

Dus probeer ik zo dicht mogelijk bij mijn normen en waarden en mijn ethisch kompas te blijven en daar naar te handelen en te leven. Het is een zoektocht, een doorlopend experiment. Schaalbaarheid of een oplossing voor alles en iedereen is dan niet de nummer 1 afweging, al gun ik het iedereen en denk ik dat het veel potentie heeft. Zeker in een circulaire economie waar we naartoe moeten, waar eigendom vervangen wordt door collectieve en individuele verantwoordelijkheid, die nu steeds wordt afgekocht.

De hebberds

Waarom zijn er überhaupt hebberds? En waarom nemen we aan dat die hebbers een gegeven zijn binnen een heel andere context? En ondanks dat er allerlei tegenstrijdigs over te lezen is komt mijn zwaartepunt uit bij de overtuiging dat hebberds de uitzonderingen op de regel zijn. Dat ieder mens in de basis liefde, nut en ontzorging (zekerheid) zoekt en dat we in de loop der eeuwen een beetje de weg zijn kwijt geraakt.

We hebben een cultuur en economie gecreëerd waar we deze hebbers juist belonen, zelfs kweken. Het onderwijs en het bedrijfsleven zitten vol met dit soort denkpatronen. Hierdoor krijgt het een enorme impuls en lijkt het het de dominante eigenschap te zijn van de mens. Het is zelfs een statussymbool geworden terwijl het waarde onttrekt en vernietigend is voor de samenleving, de mensheid en het ecosysteem waar we deel van zijn.

Aard van het beestje

Maar goed, ook mijn geloofssysteem / bubbel wordt in de dialoog weer opgeschud. Zo geeft Erwin Blom juist aan dat we onszelf willen onderscheiden en dat geld en luxe daar een middel in is. Dat we als de loterij 20 x 1 miljoen als prijzenpot heeft het minder loten verkoopt dan 1 x 20 miljoen. Ik word weer geprikkeld om opnieuw mijn beeld van de mensheid tegen het licht te houden.

Onmogelijk te leven in overvloed?

Petra zegt dat altijd mooi. Het is niet onmogelijk want wij doen het toch? En natuurlijk kun je daar allemaal mitsen en maren bij plaatsen, terecht. Maar veel van de dingen die eerst onmogelijk lijken blijken best wel haalbaar en wenselijk. We moeten ons bewuster worden dat we als individu, samenleving, mensheid onze eigen realiteit creëren en dat vanzelfsprekendheden helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn binnen een geheel andere context.


  1. Word door hen ondersteund in financieel opzicht maar ook vooral in het vinden van het juiste perspectief op de wereld en mijn plek daarin

  2. 1) Duitendief 2) Geldwolf 3) Gulzigaard 4) Hebberig persoon 5) Hebzuchtig persoon 6) Inhalig mens 7) Inhalig persoon 8) Schrokhals

  3. land of goederen wat onder beheer is van de gemeenschap of invloed op de gemeenschap heeft

Wat vind jij?