in Werk in uitvoering

Systeem 1 en systeem 2 denken

Een artikel in de Gardian ‘A great deal of prejudice is built-in‘ verteld Nobelprijs winnaar Daniel Kahneman over de twee verschillende manieren van denken en keuzes maken. Ik vond het weer eens verhelderend. Natuurlijk maken we het dagelijks mee maar het is goed dat we zo nu en dan dit weer eens scherp onder ogen krijgen en ons voordeel er mee doen.

De eerste manier van denken is hetzelfde als alle levende wezens op aarde. De dingen die vanzelfsprekend (lijken te) zijn en geen extra aandacht nodig hebben. Dit is evolutionair de eerste stap geweest en bepaald een groot deel van onze dagelijkse handelingen en keuzes. En dit is hard ingebakken en zullen we niet makkelijk kunnen overrulen met ons 2e systeem.

Het tweede deel is vooral uniek voor mensen. Dat is het denken waar we extra energie in moeten stoppen, nog moeten uitzoeken, berekenen. Waar zelfdiscipline noodzakelijk is. Waar je ratio moet gebruiken. Waar je los moet komen van wat je al denkt te weten en op zoek nieuwe waarheden. Waar het onmogelijke mogelijk kan zijn.

Daniel Kahneman heeft het over hoe systemen en bedrijven dit op een gebalanseerde wijze moeten incorpereren. En natuurlijk moet dat maar hij laat een belangrijk element uit deze 5 minuten video. Een element dat er voor zou zorgen dat deze balans altijd een uitzondering op de regel zal blijven. En de reden zijn waarom systemen juist de neiging hebben uitsluitend te worden in plaats van open.

  1. de organisatie is getransformeerd van ontwikkelaar tot uitvoerder. Waar het doel het behoud van het systeem is geworden.
  2. (winst) Maximalisatie van het systeem is nummer 1, na zaaien komt oogsten.
  3. effectiviteit
  4. betrouwbaarheid input output
  5. bewezen waarde
  6. en wat er allemaal niet meer zij

Een bestaand systeem / organisatie / overtuiging / stroming heeft de neiging zichzelf in stand te houden ondanks alles. Het is in dat opzicht een levend wezen geworden met onuitputtelijke overlevingsdrang. En zal zich dan ook met hand en tand verdedigen.

Verandering komt dan ook nooit van binnen maar juist van buiten. We transformeren van een maatschappij die dacht alles te controleren en te sturen naar een flexibele transformatieve netwerk maatschappij die zich aanpast aan de situatie en de systemen juist inricht op verandering.

Wat vind jij?

Reactie